KAMP VUGHT: ONTROEREND EN INDRUKWEKKEND

Tekst: Gerda Preusting
Foto’s: Peter van de Wal

Precies om 14.00 uur starten twee rondleidingen: oud-hoofdofficier René Ficq en Jan van de Ven nemen elk een groep mee. We lopen afwisselend binnen en buiten en krijgen veel, heel veel bijzonderheden te horen. Het is een rondleiding met een zwart randje. René Ficq vertelt over het ontstaan van Kamp Vught en leidt ons vervolgens naar de ruimte waar sectie werd gevoerd op alle overleden gevangenen. In totaal werden ongeveer 32.000 mensen tussen januari 1943 en september 1944 korte of langere tijd opgesloten in het kamp. Naast 12.000 joden zaten in Vught onder meer politieke gevangenen, verzetsstrijders, Sinti en Roma (‘zigeuners’), Jehovah’s getuigen, zwervers, zwarthandelaren, criminelen en gijzelaars. Van hen vonden zeker 749 kinderen, vrouwen en mannen in het kamp de dood door honger, ziekte en mishandeling. We zien de slaapzalen met drie bedjes boven elkaar, de uitkijktorens en de verbrandingsoven.

Bunkerdrama
René Ficq legt zijn toehoorders uit wat het ‘bunkerdrama’ inhield. Kampcommandant Grünewald laat, als vergelding op een protest van vrouwen, zoveel mogelijk van hen in één cel bij elkaar opsluiten. Uiteindelijk zitten 74 vrouwen op elkaar geperst op een oppervlakte van negen m², met nauwelijks ventilatie. Tien vrouwen overleven de nacht niet. Het ‘bunkerdrama’ is een voorbeeld van de wreedheden in het kamp. Tussendoor vertelt onze rondleider over de rol van de lokale bevolking die af en toe zorgde voor een pakje extra boterhammen.

Over de werklui die briefjes van de gevangenen naar het thuisfront meesmokkelden en over de dilemma’s waar politiemensen voor stonden. Collega’s die niet mee wilden doen aan de Jodenvervolging werden ontslagen. Doken ze onder, dan werd het gezin in Kamp Vught geplaatst. De verhalen die we zien en horen zijn aangrijpend en emotioneel. Een brok in de keel bij het aanschouwen van de namen van ruim 1800 kinderen die op ‘kindertransport zijn gesteld’ en nooit meer terugkwamen; de jongste zes dagen oud. Indrukwekkend ook is het gedicht dat anoniem werd achtergelaten bij de poort nadat in de jaren negentig het Monument werd beklad. Ons bezoek wordt afgesloten met ‘Ogen van de oorlog’: uitvergrote foto’s die gemaakt zijn van oud-gevangenen en hun herinnering aan kamp Vught.

Een bezoek aan dit Monument laat ons stilstaan bij de gruwelen die zich hier vorige eeuw hebben afgespeeld. Ook tijdens de reis naar huis en de dagen daarna staan de beelden die je er zag nog haarscherp op je netvlies gebrand en leeft het verhaal nog in je herinnering…

 PJW5350b

 

 PJW5353b

 PJW5354b

 PJW5356b

 PJW5357b

 PJW5361b

 PJW5367b

 PJW5372b

 PJW5375b

 PJW5376b

 PJW5378b

 PJW5384b